jueves, 25 de diciembre de 2008

Camina siempre con el viento a favor y los semáforos se abren a su paso; o se cierran, si adivinan que le apetece cruzarlos en rojo. Y no es la primera vez que un perro deja a su dueño desamparado y agitando inútilmente una pelota de goma para seguirlo, con el rabo entre las piernas, marcando respetuosamente las distancias.

jueves, 2 de octubre de 2008

Fragmento de "Las invasiones bárbaras", de Denys Arcand

"- Contrariamente a lo que la gente cree la inteligencia no es una cualidad individual. Se trata de un fenómeno colectivo, nacional e intermitente...
- Vaya, una nueva teoría...
- Absolutamente. Atenas, 416 a. C. Estreno de "Electra" de Eurípides. En las gradas, sus dos rivales, Sófocles y Aristófanes; y sus dos amigos, Sócrates y Platón. La inteligencia estaba allí.
-Tengo algo mejor: Florencia, 1504, Palazzo Vecchio. Dos muros opuestos, dos pintores. A mi derecha, Leonardo da Vinci; a la izquierda, Miguel Angel. Un aprendiz, Rafael, y un mecenas, Nicolás de Maquiavelo. ¡Forza Italia!
- Filadelfia, EEUU, 1766-1787. Declaración de Independencia y Constitución de los Estados Unidos...
- "Cuando en el transcurso de los acontecimientos de la Humanidad"...
-... Adams, Franklin, Jefferson, Washington, Hamilton, Madison... Ningún país ha tenido tanta suerte.
- Yo nací en Chicoutimi, Canadá, en 1950.
- Es un milagro que no seas más gilipollas."

domingo, 3 de agosto de 2008

Por aclamación popular, novo Persoeiro Mediano da Humanidade: Hoxe, Thysanopoda


Abre esta entrada a que probablemente sexa única imaxe que existe no mundo do disco de debut de Thysanopoda, alcume da cantante e actriz norteamericana Pamela Brown (Greensboro, Carolina do Norte, 1 de Abril de 1950- Birmingham, Alabama, 28 de Decembro de 1977).
Brown naceu no seo dunha familia moi modesta e relixiosa en Carolina do Norte, que a educou nunha férrea disciplina moral, e dende moi pequena participaba no coro da súa congregación baptista. Con apenas 15 anos foi descuberta polo reverendo presbiteriano John W.Rice Jr. quen según conta a historia iba de camiño a Carolina do Sur cando se lle pinchou unha roda do coche, xusto diante da igrexa onde ensaiaba o coro liderado pola pequena Pam, e quedou impresionado por unha interpretación súa de "Goodnight Irene".
Pouco despois trasladouse co permiso da súa familia á cidade de Birmingham, Alabama, onde o reverendo Rice dirixía o Westminster Presbiterian Church Choir, probablemente o máis importante coro de gospel do sur dos EEUU na época. El acolleuna na súa propia casa, onde fixo moi boas migas coa súa filla maior, Condie, prácticamente da súa mesma idade.
Baixo o auspicio da familia Rice, convertida na solista principal do WPCC e nunha das máis grandes belezas da cidade (a diferencia da súa íntima amiga, que era máis ben fea), Pamela Brown chegou á maioría de idade coma unha rapaza feliz e chea de esperanzas. Sin embargo, en 1968 recibiu un duro golpe, xa que os seis pais morreron durante unha visita turística ó monte Rushmore, ó caérselles enriba un pedazo do bigote de Theodor Roosevelt.
Brown caeu entón nunha depresión moi forte, manifestando constantes episodios de ira, chegando nunha ocasión a lanzarse nunha patada voadora dende o atril sobre unha das fieles do pastor Rice que botara unha chapa de Coca-Cola no cepillo parroquial. O reverendo, preocupado, tratou de internala nun hospital psiquiátrico, pero o 1 de Xulio de 1969 Pamela escapouse de Birmingham, colándose coma polizón nun autobús da compañía Greyhound.
Desembarcada na cidade de Reno tras ser descuberta, continuou a súa fuga durante un mes, movéndose por estradas secundarias e roubando sucesivos coches que deixaba abandoados tras poucos quilómetros, así como pequenos bancos ou oficinas postais. A súa carreira delictiva, uns vinte atracos en total, coincidiu no tempo coa estrea da película "Easy Rider", o cal lle procurou unha fama instantánea entre a xuventude da época.
Chegou a entrar na lista dos máis buscados do FBI antes de ser detida o 8 de agosto, nunha espectacular persecución polas rúas de San Francisco que rematou ó atropelar mortalmente a un obreiro que transportaba unha lámina xigante de cristal.
Tras un xuízo moi polémico, foille diagnosicado unha personalidade bipolar, e foi internada no psiquiátrico penitenciario Fletcher Memorial Home, no cal publicou as súas memorias, rápidamente vendidas a Hollywood. Asimesmo, tamén grabou o seu disco, "Real without pleasure", baixo o pseudónimo de Thysanopoda, que tomou do nome das súas pastillas.
Saliu do hospital psiquiátrico cinco anos despois, en 1974, convertida nunha celebridade. Trasladouse a Hollywood, onde comezou unha carreira cinematográfica, que consistiu básicamente en musicales de xénero blaxploitation, coma "Foxy Jones in Wheels on Fire" (1975), a película que narraba a súa propia historia, ou "The Bride of Blackula"(1975), que xa non tiña nada que ver con ela.
Nas constantes festas que daba na súa mansión, a menudo con invitados coma Julius Erving ou Sidney Poitier, comezou a desenrolar unha adicción á bebida, que se uniu á súa dependencia da Thysanopoda e do Agar-agar, e finalmente fixo que morrese nas navidades de 1977, cando estaba en Birmingham pasando as festas coa súa familia, á temprana e fatídica idade de 27 anos, convertida finalmente nunha figura de culto funky.

viernes, 11 de julio de 2008

Persoeiros Medianos da Humanidade: Hoxe, Sadasivan Balaji

Sadasivan Balaji (Baktawng, Mizoram, 28 de Decembro de 1900-Patuvan, Kerala, 1 de Abril de 1950) foi un respetado músico e maestro de sitar indio.
Proveñente dunha modesta familia de pastores trashumantes do estado de Baktawng, no Noroeste de India, desde pequeno mostrou moito interés pola música, pese ás reticencias da súa familia. Escapou da súa casa ós 15 anos cunha das ovellas da familia, e, co diñeiro da súa venta, costeouse o seu ingreso na Imperial School of Music de Madrás (ISMM), donde moi pronto destacou como virtuoso da guitarra e do sitar.
Unha vez rematou os seus estudios, incorporouse en 1928 como profesor da ISMM, sendo o primeiro nativo indio que ocupaba un posto tal. Desde a súa cátedra da ISMM, exerceu de maestro de moi coñecidos músicos indios, coma Kasturba Ray, Aishwarya Annand e, sobre todo, Ravi Shankar, do que sempre dixo que era para el o fillo que nunca tivera (mentras Shankar dicía de Balaji que era o pai ó que nunca visitaba). Asimesmo, mantivo unha fecunda correspondencia con Ghandi, con quen soamente coincidiu unha vez: Balaji estivo con Ghandi en 1942, durante os seus famosos vinte días de xaxún no cárcere, tocando día e noite sen descanso o seu sitar para darlle ánimos ó lider.
A súa radical militancia na relixión zoroastriana, e os seus constantes enfrentamentos coa ortodoxia hindi fixeron que pouco despois caese en desgracia ó declarar en público, no acto de presentación do curso de 1946, "prefiro miles de veces ás miñas amadas ovellas de lana blanca coma a neve, coas súas orellas traviesas e as súas ubres e as delicadas patas que as sosteñen firmes que ás vacas, que para min non son máis que meras criadoras de moscas".
A partir de entonces perdeu o respeto dos seus alumnos, que o chamaban "o carneiro pestilente" ou "o cabrón", e foi forzado a dimitir do seu posto ó inicia-lo curso de 1947, cando a institución do ISMM se refundou ó independizarse a India do imperio inglés. Ademáis de eso, foille completamente imposible publicar ningún álbum, toda vez que tanto Shankar como Ghandi renegaron en público da súa amizade.
Desencantado pola súa situación decidiu retirarse á aldea de Patuvan, no distrito de Kerala, aldea na que tiña unha pequena granxa onde criaba ovellas. Nesta granxa recibiu o 17 de Novembro de 1949 a visita do folclorista americano Alan Lomax, que rexistrou por primeira e única vez a voz e a música de Balaji nunha grabación histórica, da cal se extraeron as cancións do seu único disco, chamado no mercado occidental "Like a windshield on a bug".
Este vinilo, largo tempo descatalogado, contén unha enérxica versión para sitar da canción tradicional estadounidense "Mary tiña un cordeiro", versión que á súa vez foi interpretada por George Harrison (con Eric Clapton ao sitar) nun mítico directo no CBGB de Nova York; así como a balada "Janam din mubarak ho", que co tempo se consolidou coma a canción de amor por antonomasia das películas de Bollywood.
Sin embargo, o éxito do disco chegou moi tarde para Sadasivan Balaji, que morreu apenas unhos meses despois da visita de Lomax no máis absoluto anonimato e sen ningún recoñecemento, na súa granxa de Patuvan, a causa das feridas gangrenadas que lle produxo un castrón ó mordelo nos testículos cando Balaji, irónicamente, estaba a tratar de castralo a el.
Triste final que sen dúbida cumplía á máxima vital de Balaji, da cal saíu o nome do seu disco: "Death sneaks up on you like a windshield on a bug".

miércoles, 9 de julio de 2008

Máis aló das pintadas políticas

Á maneira de Guillermo López Gallego, empezo nesta mesma entrada unha nova sección do blog:



Na Avenida da Coruña, á altura de Islas Canarias

Sensación extraña

Yo más que nadie me doy cuenta de lo enfermizo que es (aunque A. también lo sabe) cómo me apego a las rutinas: por ejemplo, llevo en torno a tres años comprando el País todos los viernes, aunque en ocasiones ni siquiera lo ojeo; durante este año, además, adquirí la costumbre de ir colocando los números pasados en un cajón. Con el tiempo éste acabó llenándose, de manera que saqué los periódicos viejos y formé con ellos un montón que puse en una esquina de la habitación en donde molestaba tangencialmente el paso y las maniobras, y comenzó a acumular polvo mientras por otra parte crecía, sin ningún motivo en particular, viernes a viernes.
También padezco, sin embargo, ciertos arranques volcánicos e irracionales como el que tuve cuando resolví deshacerme de los 20 números del País que laboriosamente había estado acumulando durante todo el año, sin ninguna excusa que lo justificase (esto es, sin haberme tropezado con ellos o haberme sobrevenido una alergia repentina al polvo).
Y es muy fácil, muy justificable, tirar un periódico que tiene seis o siete meses, Dios sabe que no lo necesitas para nada. Pero en el momento de hacerlo no fui capaz, y me reconozco débil: no entiendo qué vi en las parrillas de televisión de días pasados, o en las previas de partidos que a duras penas recordaba cómo habían quedado, pero en todo caso no conseguí desprenderme completamente de ellos, y al final, negociando conmigo mismo acabé por aceptar tirar los periódicos conservando, sin embargo, la última página de cada número, en la que Juan José Millás publica su columna semanal.
Comoquiera que de todas formas no es muy lógico guardar veinte hojas huérfanas de periódico, en otro arranque inesperado hace dos días me decidí a tirarlo todo. Pero en fin, de nuevo tengo que reconocer mi debilidad: no entiendo qué he visto en las columnas de Millás, pero he acabado negociando conmigo mismo y si finalmente me he rendido a tirar lo que queda de los periódicos, fue a condición de escribir concienzudamente todos los hallazgos que me pareciesen interesantes de los textos.
Y así empecé por tanto a pagarme mi rescate autoimpuesto:
"Somos tan hijos de la carne y de la sangre como de los raskolnikofs y de los bartlebys, por no hablar de los Soprano (...) Desde que el mundo es mundo, mientras unos amasan el pan que comemos por la mañana, otros urden las historias que devoramos por la noche. Estamos hechos de pan y de novelas."

Este texto estaba bien, fue el primero que decidí conservar. Después de él, sin embargo, encontré otros tres artículos ("La columna", "Masoquismos" y "Ser rey"), que no supe cómo trocear: o los conservaba enteros o no tendrían ningún mérito en particular. Y a parte de ésos, a la hora de ponerme a teclear aquí ninguno más parecía justificar el esfuerzo.
Con lo cual me encontré con un único texto de tres líneas, y me asaltó el sentimiento de que, para haber sido destilado de 20 hojas que a su vez venían de un total de unas 800, no había gran enjundia en lo que había resultado. Si al final del alambicado proceso de búsqueda de lo esencial, lo único que conservaba era el párrafo anterior, que está bien escrito pero no resulta particularmente inteligente, ¿qué sentido tenía? ¿Por qué conservar éste y no cualquier otro, cualquier noticia, o incluso nada en absoluto?
Si ya había deshechado el periódico por quedarme con la hoja, la hoja por el artículo, el artículo por el fragmento... ¿Por qué no seguir? Quizás todo lo verdaderamente perdurable de mi colección de periódicos era un punto, o quizás una vocal acentuada...
He estado pasando hojas, leyendo por encima los artículos de Millás mientras pensaba que la gracia está en el conjunto, y que de la misma manera que sus libros nunca me gustaron del todo hasta que leí "El mundo" porque los compacta (porque los libros de Millás nacen y mueren en la ocurrencia y nunca cuentan grandes historias de iniciación o de superación personal; y la única manera de entenderlos es como parte del total de su literatura, y ésta a su vez como parte de su mundo interior), quizás sería entonces necesario mantener laboriosa y pacientemente una colección de números del País, durante 10 12 años por ejemplo, para que juntos y compactados formen un mapa de la sociedad o de la realidad.
Pues en esas estaba cuando me he estrellado contra el último de los artículos que tenía guardado, uno que ni siquiera había mirado en su momento, y que se titula "La conciencia", del 9 de Mayo:
"En la antiguedad teníamos más metros cuadrados que cosas. Ahora, en cambio, tenemos más cosas que metros cuadrados. Hace años, podías recorrer un pasillo de 15 metros sin tropezar con un solo mueble. Ahora no puedes dar dos pasos sin estrellarte contra una bicicleta estática, una vajilla de Chillida o la armadura de una tienda de campaña. Mucha gente cambiaría los objetos por metros cuadrados; el problema es que la mayoría de esos trastos sólo tiene un valor romántico, que no cotiza ni en los mercadillos de pueblo. Ya me dirán para qué sirve la maleta con la que papá se fue a Alemania, o el televisor en blanco y negro que conservamos absurdamente debajo de una cama (...) Construir viviendas pequeñas por sistema es como escribir con frases cortas por obligación. La frase corta funciona bien como desván, como altillo en el que introducir una o dos ideas pequeñas. Pero para vivir, para respirar para estar a gusto, nada como un piso de seis o siete habitaciones, cuatro exteriores, además de la cocina, el baño y los aseos (...) Hemos vendido el alma a cambio de cosas que brillaban, de espejuelos con los que no sabemos qué hacer. Deberíamos regresar a la frase larga, a la oración compuesta, al pasillo de 15 metros de largo. A la conciencia"

Y me he quedado con una entrada a medio escribir, y con cara de tonto.

martes, 8 de julio de 2008

Sobre a distacia recorrida polos porteiros (...e II)

Antes de nada vouvos ser sincero: hasta que o mirei ontes pola tarde, non tiña nin idea de cómo coño se medían os 3,3 kilómetros. A única opción que se me ocurrira para que Íker completara esa distancia fora que no descanso, mentras todos repoñían forzas ou escuitaban ó entrenador ou facían o que seña que se fai nos descansos, el aproveitara para irse dar unha volta, quizáis para conxura-lo nerviosismo pola inminente victoria.

Incluso me tiña feito un circuliño de radio 1,5 kilómetros ó redor de estadio, cousa que por certo parece fácil dito así (e probablemente o sexa), pero que a min me costou dios e axuda: tuven que usar tres programas, acabei pintando o círculo a man alzada co Paint... En fin, e todo para nada, mala suerte...


Non sei si o círculo se ve demasiado claro, pero resulta que prácticamente ó único que lle daría tempo (quero decir espacio) sería a ter andado por unha ponte atirantada sobre o Danubio recén construida e bastante riquiña, que aparece mal encuadrada na foto do lado.

Dame a sensación de que, de todas formas, Iker Casillas non é un amante da enxeñería civil, así que é de supoñer que trataría de ir en dirección NNO, acaso para subirse á Riesenrad, a famosa noria no parque do Prater á que Orson Welles se subía con Joe Cotten en "El tercer hombre", despois de dicirlle aquelo do reloxo de cuco:

“En Italia, durante treinta años bajo los Borgia tuvieron guerras, terror, asesinatos, derramamiento de sangre - pero produjeron a Miguel Ángel, Leonardo da Vinci y el Renacimiento. En Suiza tuvieron amor de hermanos, 500 años de democracia y paz, y ¿qué produjeron? El reloj de cuco".


Tristemente para o porteiro, a Riesenrad quédase fóra do noso círculo por unhos 300 metros (ademáis de que dudo muito que tuvese funcionando un domingo...)

Tamén se quedan fóra por pouco unha iglesia a orillas do Danubio que seguro que é mui interesante, e sobre todo, o punto naranxa ese que vedes exactamente en dirección Oeste no mapa de arriba, como medio kilómetro fóra da área que podería cubrir Íker
: pois eso vén sendo a Hundertwasserhaus (perdón polos acentos), un enorme complexo desquiciadamente diseñado por un tal Friedrich Hundertwasser, artista austríaco ó que lle chamaban "o Gaudi austríaco" (de maneira pouco orixinal), básicamente porque non hai cristo que lle encontre o sentido ós edificios que facía, edificios por outra parte moi recomendables.

¿Sabedes qué vos digo? Que lle dén por saco ó ejército de Suecia e ó trackeo e ó círculo rojo, a min non me convenceron. Non sei qué pensaredes vosoutros pero eu pola miña parte prefiero imaxinar que Íker Casillas, cando España estaba ganando 1-0 no descanso da final, foise dar un paseo para toma-lo aire. Subiuse a dar unha volta na noria (ainda que fose domingo e ademáis non lle dese tempo nin espacio), e cando volveu xa empezara a segunda parte, pero non o vimos chegar porque normalmente as cámaras nunca enfocan ó porteiro...

Igual sería unha boa idea para unha sección independiente do blog éste, resumir un pouco a onde van os porteiros cando non os miramos... Ocúrreseme así a bote pronto que Aouate pode ir pegarse un chapuzón á plaia de Riazor.
Pero máis aló, sería interesante saber qué hai cerca dos grandes estadios europeos, nas cidades emblemáticas: hasta onde chegarían Cech ou Almunia paseando por Londres (¿encontraríanse, de casualidade?), ou o porteiro da Roma, por exemplo. Ou Reina(nese caso sólo faría falta saber cal é a taberna máis cercana a Anfield...) En fin, que me desvío do tema... Acabo a entrada cunhas cuantas fotos da Hundertwasser:






lunes, 7 de julio de 2008

Sobre a distancia recorrida polos porteiros (I)

Vamos a ver: durante a Eurocopa, cada vez que se producía un cambio, aparecían na pantalla as estadísticas do xogador que salía: goles, tiros á porta, pases completados, distancia percorrida...
O certo é que eu fun un deses que fixo o comentario de "¿quén coño andará contando a distancia que recorre un xogador? ¿qué tenen, vintedous becarios mirando tódalas cámaras do campo con escalímetros nas mans?". Sí, non era un comentario moi ocurrente, supoño que habería un en cada casa...
Polo que puiden buscar en Google, o método de medición está desarrollado pola empresa italiana Delta Tree, empleando tecnología militar sueca: consiste realmente en grabar todo o campo mediante 16 cámaras colocadas de maneira radial a unha altura maior de 15 metros; eso sí, a partir de ahí os datos procésanse por ordenador, sin becarios, e xenéranse réplicas 3D do partido mediante unha técnica de trackeo, ou algo así...
Sona ben, ¿verdade? Bastante profesional: ejército de Suecia, palabras en inglés, ordenadores... Bastante verosímil, ¿non?
Bueno, pois é unha milonga de campeonato, a narices tén que selo: según as estadísticas oficiales da UEFA, Casillas recorreu (andando ou correndo) 3299 metros durante a final contra Italia.
Hai cousas que xa saltan á vista, coma o do exército de Suecia (¿Suecia, en serio? Home, non é o exército de Suíza, pero desde os vikingos non creo que ós suecos lles dera por meterse en problemas...), ou o dos 3299 metros (por Dios, qué número, si está claro... ¡desconfiade dos números que acaban en 99!), pero aparte deso, si botamos unhas contiñas, dámonos conta de que nos están vendendo unha moto:
Tendo en conta que a portería mide aproximádamente 7.5 metros, tuvo que pasearse máis ou menos 440 veces de lado a lado da portería, a razón de 220 en cada sentido, ou si o preferides, de 220 en cada tempo.
Bueno, dirédesme, non estaba sólo debaixo do largueiro, tamén andaría algo pola área... Pois mirade, mide de largoo 15 metros, é dicir, que serían necesarias unhas 220 carreiras desde a línea de gol hasta o semicírculo (ir, saudar a Puyol e volverse).
Ou ben, e tendo en conta que mide de ancho unhos 40 metros, e que por tanto tén un perímetro de 110 metros... facendo a conta rápido, tería que dar trinta voltas ó redor da área para cumplir a estadística. Unha cada tres minutos, menudo coñazo...

martes, 24 de junio de 2008

Entrada de actualidade mezclada con experiencia personal (pena de tema)


O ano pasado en Roma encontramos un póster extraño... A verdad é que lle sacamos unha foto porque tíñamos o dedo solto (debo ter 500 fotos do viaxe ese, ou así), pero non o o entendimos demasiado ben... eu interpreteino como unha ataque bastante gratuíto contra o día do orgullo gay (ademáis ben vedes que leva abaixo a dirección dunha página de cristianos reformistas...), pero tampouco o tiña mui claro.
Pois resulta que este ano entérome de que realmente a algún degenerado se lle ocurriu celebrar un día do orgullo pedófilo, que vén caendo por estas fechas (non me preocupei de buscar cando); ahora mismo acabo de escuitar pola radio que a policía está investigando si a página de onde saliu a idea está feita en España.
Paréceme curioso eso de que unha noticia de actualidade (máis ou menos) teña (pouco) que ver con unha experiencia personal... pregúntome si empezo a ter dereito de poñer ahora unha frase tipo: "este blog, sempre ó cabo da actualidade", ou algo así...

Por empezar por algún sitio


Vamos a ver: teño a sensación de que me pasei toda a adolescencia xugando ó Mario Tennis con Alberto e con Marcos na súa N-64 (algo máis fixen, claro, ata deporte).
O caso é que un día puxémolo en italiano (éramos novos e tíñamos ganas de experimentar), e os bichiños estes (que en español se chamaban shyguy e flyguy, nin en traducir se molestaron), convertíronse de repente en tipo timidetto e tipo raretto. En fin, qué tempos irrepetibles...
Un rapaz sentado nun banco do parque axita un carabullo diante do seu can, que espera ansioso a que llo tire. Cando o fai, corre detrás do pao movendo o rabo, nervioso e feliz; pero leva posto un bozal, así que non o pode morder. Rabúñao impotente, da voltas ó seu redor, escarva na terra co fuciño... Mentras tanto, ás súas espaldas o dono agáchase no seu banco e recolle outro pao calquera do suelo. Despois bota un silbido e o can dáse a volta no momento, movendo a cola.

martes, 27 de mayo de 2008

Fragmento del "Cuaderno de viaje", de Craig Thompson

Tú y yo somos iguales. Tienes tantas capas que puedes pelar unas cuantas y dejar a todo el mundo impresionado o asustado porque estás desnudando tu alma, aunque para ti no supone nada porque sabes que te quedan otras veinte capas debajo

sábado, 17 de mayo de 2008

Unha muller de mediana idade, rubia, algo gordiña... en fin, parece normal. Encóntroma tódolos días, sola no medio do parque de San Pedro, sin cans nin nenos pequenos nin ningunha razón para estar alí. Ten unhos auriculares postos e baila. A veces tamén parece esperar a alguén.

jueves, 8 de mayo de 2008

Fragmento del episodio piloto de "Los Soprano"

Le diré algo: hoy en día todo el mundo tiene que ir a loqueros y a consejeros, o a programas de entrevistas para hablar de sus problemas. ¿Que ha pasado con Gary Cooper? Aquel tipo fuerte y callado. No exteriorizaba sus sentimientos, sólo hacía lo que tenía que hacer. Lo que no se sabe es que si algún día Gary Cooper exteriorizaba sus sentimientos, ya nadie iba a poder pararlos.
Y luego disfunción tal, disfunción cual, disfunción de irse a tomar por culo

lunes, 5 de mayo de 2008

Fragmento de "Tokio Blues (Norwegian Wood)", de Haruki Murakami

"Por fin Hatsumi tomó el tenedor y el cuchillo y empezó a comer la lubina.
- Por lo menos podrías dejar en paz a Watanabe.
- Watanabe y yo nos parecemos, no creas- continuó Nagasawa-. Los dos somos incapaces de interesarnos por nadie que no sea nosotros mismos. Dejando de lado que uno sea arrogante y el otro no. A ambos sólo nos interesa qué pensamos, qué sentimos, qué hacemos. Por eso no podemos pensar en nadie más. Eso es lo que a mi me gusta de él. Pero todavía no tiene plena conciencia de ello y a veces duda, se siente herido.
- ¿Hay algún ser humano que no dude y no se sienta herido?- reflexionó Hatsumi-. ¿Estás diciéndome que tu jamás has dudado ni te has sentido herido?
- Es obvio que yo también dudo y me siento herido. Pero eso, con disciplina, puede mitigarse. Incluso las ratas aprenden a elegir el crcuito donde reciben menos descargas eléctricas."

viernes, 15 de febrero de 2008

"La vida de los otros"

Estaba siendo perfecta. Estaba siendo una máquina de relojería precisa, una obra de ingeniería cinematográfica. Una película sutil y riquísima en pequeños detalles cuyo cuerpo mayor os voy a explicar, más que nada por las ganas que tengo de hablar de ella:
Se nos presenta a un frío y eficiente agente de la Stasi. En la primera escena de la película, enseña a unos jóvenes aspirantes a espías cómo interrogar a un sospechoso: defiende la privación de sueño como un método útil, da consejos extraños ("si grita es inocente, pero si llora es culpable") y, en fin, se comporta como un fanático perro de presa.
Este hombre tiene una cierta cota de poder y prestigio, provocada por su rango de capitán y por ser amigo de su superior (otro personaje muy bien planteado, un trepa cualquiera sin más talento que el de saber aparentar y aprovecharse de sus amigos, descrito de una manera quizás un tanto burda al principio, pero eficaz, en todo caso). Es perfectamente consciente de ello, y se siente cómodo: es alguien que sabe lo que se hace, y cómo se hace. Todo un hombre de aparato, en fin.
Sin embargo, fuera del trabajo, su vida es vacía e insípida. Vive en un socialista apartamento impersonal, no conoce más mujeres que las prostitutas que contrata de vez en cuando, cena arroz blanco con salsa de tomate mientras ve en la televisión lo bien que va la economía de la república, y se viste siempre, por cierto, con la misma cazadora gris, extrañamente informal. También es consciente de su forma de vida, y la amargura o la desazón que ello le provoca es lo que hace que, al comienzo de la historia, se decida a espiar a un dramaturgo de éxito que sale con la actriz más famosa del país, un bohemio, un triunfador, todo lo opuesto a él, en definitiva.
Pese a que la película camufla esta decisión como un ejemplo de su instinto policial lo cierto es que sólo está provocada por las pasiones: por la envidia del policía (quizás incluso por su deseo de ver desnuda a la actriz), y por la avaricia de sus superiores.
Y este acto pasional se ve continuado por otro, un momento clave de la película, en el que el espía, dueño y señor de monitores y micrófonos, se siente tan seguro, tan omnisciente, que decide bajar a la arena y cambiar la vida de los otros. A la larga sus actos hacen que el dramaturgo, que vivía abotargado por su éxito personal, gane conciencia y madure, convirtiéndose así en el enemigo que el Estado quería ver en él. Sin embargo, tambén hacen que el vigilante comience a empatizar con su vigilado (este proceso está narrado de una manera bastante sutil, desde mi punto de vista).
En fin, a partir de ahí nada es frío, ni calculado, todo es humano y pasional sin ambages, y todo se va acelerando y complicando hasta llegar a un clímax en el que mágicamente, con un golpe de guión genial, aunque un tanto artificioso, todo se cierra.
Si la película hubiese acabado en el plano del periódico con un Gorbachov sonriente al llegar al poder, o incluso en el que, al caer el muro de Berlín, el eficaz espía sale de su trabajo ya inexistente rumbo a un futuro imposible, entonces habría sido redonda. Perfecta, ingeniería cinematográfica alemana.
Pero se alarga innecesariamente: se nota que el deseo del director es que veamos colocados a sus personajes para así poder irnos tranquilos. Juega con el encuentro aplazado de los dos protagonistas, pero tampoco parece saber cómo resolverlo. El final que elige es para mí falso, y me deja buen sabor de boca.
Pero bueno, eso es sólo el último cuarto de hora. E incluso los coche alemanes acaban por estropearse, al final.

Piñeiro

O profesor de Filosofía faltaba a quinta hora. Despois de esperar unhos dez minutos coa libreta encima da mesa por si aparecía, acabei por metela na mochila. Ó facelo quitei a de Lengua, e despois abrina pola penúltima folla (acaso a contemplase por un instante, en blanco), e púxenme a escribir que o profesor de Filosofía faltaba a clase.
Piñeiro falou ó meu lado: Esta é a terceira que gasto.
- Mira tu.
- Gastei outras dúas no verán, cando estuven traballando alí, no Telepizza...
Xirei a cabeza para miralo, non sabía nin de qué me estaba a falar. Piñeiro suxeitaba un pequeño bloc de notas na man, no que tiña escrito con bolígrafo azul clariño “DJ Piñei- ROPI Music”, coma en case tódalas súas cousas: na axenda, na mesa, en follas soltas que deixaba nos caixóns doutros pupitres, e en xeral en calquer sitio onde alguén o poidera leer.
Xirei a cabeza para miralo e el debeu pensar que non o creía, porque refixo a súa historia sobre a marcha: Boh, non era no Telepizza, era nunha cervecería na calle do Telepizza.
- Non sei.
- Tampouco era exactamente na calle do Telepizza, vaia, pero estaba ó lado, facendo esquina. Foi pouco tempo, pero veume ben de práctica para saca-lo carné de manipulador…
- No, pois non sei.
E despois eu debín volver a concentrarme no papel en blanco, intentando escribir algo, porque xa non recordo nada máis desa conversa. Imaxino que Piñeiro se poñería a debuxar na súa mesa, garabateando frases soltas e versos de cancións dos Héroes del Silencio, pintando flores co seu bolígrafo rosa, ou simplemente firmándoa: “DJ Piñei- ROPI Music”.
Quizáis desistín de escribir e seguimos falando. Víñame ben que Piñeiro fora o meu compañeiro de pupitre, despois de todo, porque sempre tiña algo de qué falar, cando a min non se me ocurría nada. Claro que todas as súas conversas tiñan ese aire inverosímil, difuso.
Vale, esta vez te lo voy a poner difícil. La última vez que te recomendé un libro lo cité sin más, de refilón, comentando que me alegraba de que no lo conocieras. Eso fue hace mucho tiempo y hace muchas cosas. Pero ya ves, aquí estoy, proponiéndote de nuevo un juego. (Y sé que excuso decirlo, pero no me malinterpretes, ni me interpretes de ninguna manera. Tú sólo juega, si te apetece)
Parece sencillo, verás: lo único que te pido que hagas es leer a Arturo Belano y a Ulises Lima. Léelos con pausa y detenimiento, paladeando, porque son tan arrolladores, tan apasionados y veloces, que es difícil darse cuenta a la primera de los buenos que son...
Como ya habrás imaginado, no vas a encontrar ningún libro escrito por Ulises Lima ni por Arturo Belano (pese a que ambos son escritores, y poetas en concreto), y como ya habrás supuesto, precisamente te estoy pidiendo que lo busques, usando tu sagacidad de salvaje detective y empezando, por ejemplo, por buscar en Soldados de Salamina al mejor escritor que hay en él, probablemente el único gran escritor de todo el libro.
Existen atajos, por supuesto: Ulises Lima, que no existe en realidad, sí que existe en Internet. Pero así el juego no tiene gracia, ¿no te parece?
Tómate esto a modo de desafío, o como regalo de navidad, o incluso de despedida, si quieres. Ignóralo o acéptalo, pregúntate qué demonios tengo en la cabeza y qué demonios en las tripas...
En fin, haz lo que quieras. Festas, muitas festas.

Sería tal que así


- (...) Ya sé que eres genial, que tienes clase, pero esto no es una puta película sobre tí, ¿sabes?. No hay ninguna cámara siguiéndote mientras caminas por la calle, ningún espectador viéndote a través de la tele, no hay ningún guionista ni ningún director ni nadie que garantice que tu historia vaya a tener un final feliz, ¿me entiendes? (...)

Vila-Matas no debería existir


Vila-Matas no debería existir. Tendría que ser sólo el pseudónimo que utilizase un escritor oculto, o incluso un escritor ficticio inventado en su dietario por un tipógrafo o un relojero.
Pero de vez en cuando, alguien llamado Vila-Matas asoma por la televisión y dice en ella lo mismo que en los libros pero más lento, más torpe, sudando por los focos como si no se hubiese acostumbrado todavía a llevar puesto un cuerpo.
Y sin embargo es él, o por lo menos es alguien que tiene derecho a llamarse Vila-Matas, aunque sólo sea por su mirada de loco y su sonrisa de bebé, y porque sus entrevistas son extrañas y geniales y el verdadero Vila-Matas, si de casualidad se ve a sí mismo en la televisión, sonreirá divertido, como un bebé.
La semana pasada atropellaron a una niña en la esquina de mi calle con la Avenida de la Coruña. Una niña de tres años, que iba de la mano de su tía, andando por la acera... en fin, tampoco es cuestión de dar detalles.
Lo que me llama la atención es que estos últimos días han aparecido un montón de velas, ramos de flores, unos folios con mensajes escritos a mano con rotulador rojo, una foto (supongo que de la niña)... Hay un banco, en la esquina de mi calle. Nunca sirvió de mucho, la verdad: de cuando en cuando se sentaba allí un señor mayor, aprovechando la sombra, pero normalmente estaba vacío. Bueno, ahora está ocupado con flores y velas, hay una frase torpemente pegada al respaldo con cinta celo...
En fin, casi dan escalofríos al pasar por delante, se ha convertido en una especie de capilla cutre en medio de la calle que recuerda a todo el mundo que camina por allí, ya vaya a comprar el pan o al cine, que en ese sitio murió una persona.
Me pregunto quién habrá puesto todo eso, y qué lo habrá impulsado a hacerlo.
Desde luego, si hubiera sido su madre o algún familiar directo, no habría nada que objetar, cada uno sobrevive como puede, y hay que comprenderla y respetarla.
Lo grave del asunto, lo que me temo, es que no sea su familia quien ha instalado la capilla ardiente, si no alguien distinto, alguien ajeno a ellos. Y si es así, caramba, me parece de mal gusto: en primer lugar, porque es un sitio público, lo que da la sensación de que a quien lo puso le gustaría que la gente le reconociese su dolor.
Mi padre es hijo de labrador, y una de sus máximas es que no se debe llorar en público. Quizá suene rancio, pero pienso como él: a todos nos ha pasado algo, así que hay que ser honesto y mesurado, al menos todo lo posible.
Por supuesto que quien ha pegado el folio al respaldo del banco estará entristecido, no lo dudo, pero hay una mujer que cada vez que pase por delante tendrá un escalofrío recordando a su hija y a su hermana, y lo tendría aunque no hubiera nada, aunque fuera sólo una esquina cualquiera de una calle, con un banco vacío al lado bajo una farola. Y todas las cartas, las flores, las velas, o, más aún, la fotografía (sobre todo si están colocados sin que ella lo sepa) no le harán sino más daño.
También hay otras dos mujeres que se sienten culpables de la muerte de la niña. Mirad, la cuestión es que fue un accidente. Triste, trágico, pero un accidente. Según parece, lo que pasó fue que uno de los coches se saltó un semáforo (el cual, si no me equivoco, está además medio oculto tras un árbol), chocó contra otro que se le cruzaba y la inercia del golpe, éste invadió la acera... las dos conductoras dieron negativo en la prueba de alcoholemia, y no hay pruebas de que ninguna fuera a excesiva velocidad. Según creo, salieron ilesas del choque, aunque recordarán siempre el día del accidente. De nuevo, lo recordarían aunque no hubiese ninguna velita.
En cuanto a nosotros, en fin, para qué negarlo, acabaríamos olvidándolo. Es duro, pero es así. A base de comprar el pan en la tienda de enfrente, de buscar aparcamiento en esa calle, de ver pasar a los niños del colegio por delante, al final acabaríamos olvidándonos del accidente, y sinceramente no creo que pudiera ser de otra manera. El caso es que todo el mundo es consciente de que seguimos adelante sin preocuparnos de los que se nos mueren, que todo el mundo sabe que esto no debería ser así, y que nadie cree que pudiera ser de otra manera. Y lo cierto es que, ante este sentimiento trágico, la beatería, las buenas intenciones, las muestras de dolor tan públicas y notorias, no nos ayudan lo más mínimo, no nos sirven de nada. Incluso, a gente tan cínica y egoista como yo, nos molesta.
De todos modos, es un tema delicado. Quizás lo estoy sacando todo de contexto, quizás es la madre quien puso todo, y aunque sea, qué sé yo, una vieja jubilada que leyó la noticia en el Progreso, es imposible tener por completo la razón. Porque es imposible, por ejemplo, poner un límite, decidir a quién le ha afectado cuánto el hecho, y quién exagera. O establecer quién tiene derecho a que le concedamos la venia de expresar publicamente su dolor, y quién no. Es posible que todos tengamos derecho a llorar y a rasgarnos las vestiduras y a perder la compostura cuando algo no nos guste, y es posible, también, que yo sea un mostruo porque me molesten las velitas.
En fin. Me cambiaré de panadería...

"Salvador (Puig Antich)"


Uno vuelve del cine, tras ver Salvador, admirado del arrojo, de la valentía con la que aquella generación luchó por la democracia y la libertad, vuelve inflado de grandes ideales, lleno de un espíritu anarquista.
Vuelve y se encuentra su casa vacía, la puerta del salón abierta y la luz encendida y tentadora, que ya es escenografía. Así que, casi por cumplir, se sienta en el sofá y enciende la televisón. Sólo un segundo después recuperará la lucidez, y la apagará, pero será ya demasiado tarde porque durante ese segundo, habrá aparecido en la pantalla el culo de la cantante de los Black Eyed Peas, bailando en un videoclip en la MTV.
Y así, con ese fotograma de un culo, le da por pensar que le ha tocado vivir en un tiempo bien vacío de significado, y entonces siente una cierta repulsa de sí mismo. Lo siguiente que piensa es que es triste haber sacrificado una generación entera de jóvenes para conseguir que nosotros estemos como estamos ahora, y que estemos así.
Después, uno piensa que ha caído en un enorme lugar común. Piensa en ese director cincuentón que probablemente tampoco hizo la revolución, filmando esa película para honrar un movimiento al que no perteneció. Lo ve frotarse las manos, pensando en cuánta gente caerá en su trampa hagiográfica, y no puede menos que protestarse a sí mismo por haber caído.
Y entonces, sabiendo que es un perfecto hijo de su tiempo; que ha nacido en la democracia; que su padre tenía 14 años y corría entre las vacas cuando Franco murió, desiste de considerar como mejor cualquier tiempo pasado, pero sin embargo no puede si no echarse las manos a la cabeza por la sociedad en la que le ha tocado vivir, por el borreguismo, y la estupidez, y la frivolidad...
Y mientras se le siguen ocurriendo sinónimos, sacude la cabeza cansado como si ya hubiera dado gran batalla, y vuelve a encender la televisión, para mirarle el culo a la de los Black Eyed Peas.

Fragmento de "Brooklyn Follies", de Paul Auster


"(...) Flora se encontraba en pleno ataque de nervios, cayendo en el delirio que la llevaría al hospital por tercera vez, pero aún mantenía la lucidez suficiente para reconocer a su padre y hablar con él en un lenguaje comprensible. En alguna parte había leído una serie de estadísticas por las que se calculaba la cantidad de gente en el mundo que nacía y moría cada segundo en un día cualquiera. Las magnitudes numéricas eran pasmosas, pero a Flora siempre se le habían dado bien las matemáticas, y enseguida extrapoló los datos de conjunto para formar grupos de diez: diez nacimientos cada cuarenta y un segundos, diez muertes cada cincuenta y ocho segundos (o lo que fuera). Ésa era la verdad de la vida, dijo a su padre mientras desayunaban aquella mañana, y con objeto de asimilar aquella verdad, había decidido pasar el día sentada en la mecedora de su habitación, gritando "regocijaos" cada cuarenta y un segundos, y "afligíos" cada cincuenta y ocho segundos, para señalar la marcha de las diez personas que ya descansaban en paz, y celebrar la llegada de los diez recién nacidos.
A Harry se le había desgarrado muchas veces el corazón, pero en aquel instante no era sino un montón de cenizas que le taponaban un agujero en el pecho. En su último día de libertad, pasó doce horas sentado en la cama viendo cómo su hija se balanceaba hacia atrás y hacia delante en la mecedora, gritando unas veces "regocijaos" y otras "afligíos" mientras seguía la trayectoria del segundero en la esfera del despertador de su mesilla de noche.
- ¡Regocijaos! -gritaba-. Regocijaos por los diez que están naciendo, que nacerán, que han nacido cada cuarenta y un segundos. Regocijaos, pero no os detengáis. Regocijaos una y otra vez porque al menos eso es seguro, al menos eso es cierto, y al menos eso está más allá de toda duda: ahora viven diez personas que antes no existían. ¡Regocijaos!
Y entonces, aferrándose firmemente a los brazos de la mecedora mientras aceleraba el ritmo de su balanceo, miraba a su padre a los ojos, y gritaba:
- ¡Afligíos! Afligíos por los diez que han desaparecido. Afligíos por los diez que ya no viven, que han iniciado su viaje a lo desconocido. Afligíos infinitamente por los muertos. Afligíos por las personas que fueron buenas. Afligíos por las personas que fueron malas. Afligíos por los viejos que murieron con el cuerpo vencido. Afligíos por los jóvenes que fallecieron antes de tiempo. Afligíos por un mundo que permite que la muerte nos arranque de su seno. ¡Afligíos! (...)"

Hablando de estos temas

Siempre fue un hombre pío y religioso en extremo. De hecho, llegó virgen, no ya al matrimonio, sino al funeral.
Hablando de estos temas, el epitafio de un poeta chileno es "Abrid esta tumba, al fondo se ve el mar". Recuerda a aquello que decían en mayo del 68 de "Sous les pavés, la plage"...
Estaría bien que además de sonar bonito significase algo: estaría ver poder hacerles caso, y abrir, levantar, escarbar la superficie, seguir buscando la playa y el mar y todo lo que haya de bonito, aunque estemos rodeados de adoquines, exámenes, cuentas inaplazables.
-(...) I mean, try at something, for once in your life! Do something about it, but you know what?, you better do it now, and you better do it fast, because the world doesn't owe you any favors (...)


Quince minutos buscando un diálogo de la película "Reality bites" que me había gustado... y resulta que no era como lo recordaba... En fin, mi versión era mejor...

Historia de una gata callejera

Bajo mi portal vive una gata que no nos quiere. Mi madre se la encontró un día apresada entre unos hierros en la puerta de un garaje, maullando deseperada y muerta de hambre; le dio tanta pena que estuvo toda una mañana en la calle esperando a que alguien le abriese el portón, y después la quitó con sus propias manos del lugar donde estaba atrapada.
Le da de comer todos los días: al principio, bajaba todas las noches con las sobras de la cena envueltas en papel metálico, aunque últimamente le compra latitas de comida... La gata le corresponde dejándose acariciar sin protestar demasiado mientras come; y no yéndose durante mucho tiempo de nuestra calle, acaso para que no se preocupe, quizás simplemente porque tiene hambre.
No me gusta la gata. Nos vende su cariño por comida, como una prostituta cualquiera, se vende y nos provoca para que piquemos, se aprovecha de nuestros instintos, y se deja hacer con disciplina para cumplir sus objetivos.
No me gusta porque no nos necesita, es independiente y se va cuando quiere, sabiendo que al volver encontrará una latita de comida donde siempre se la dejamos. Nos usa y no le importamos. No me gusta porque mi madre gasta dinero en comprarle comida, y no nos da nada a cambio.
No me gusta, la desprecio, porque nunca llegaré a apreciarla aunque lo intente. Porque cuando estoy llegando a casa la veo acercarse, con el rabo levantado, cruzarse delante mía, y sólo puedo pensar que sus maniobras son poco sutiles, que he descubierto con sencillez su trampa, así que, sintiéndome superior, la ignoro y paso de largo, y ya es tarde cuando me doy cuenta de que su hambre es real, de que finalmente no es sino una pequeña gata callejera pidiendo comida. Me hace sentirme mal, me hace sentir un estúpido frío y sin sentimientos.
Y sin embargo, cuando no tiene hambre no hay quien le acerque la mano. Ni siquiera mi madre, a quien le debe la vida, puede acariciarla sin que ella quiera.
En todo esto pienso una noche, mientras bajo a tirar la basura. En lugar de verla a ella, me encuentro con todos los gatos del barrio peleándose por los restos de la comida que mi madre le había dejado el día anterior. La gata se ve muy pequeña y muy asustada, escondida bajo las ruedas de un coche, y no quiere salir de allí aunque le enseño la lata de comida que me he bajado para darle.
Entonces asusto a todos los gatos, incluso persigo a uno o dos que intentan ocultarse entre las sombras de la otra acera, y me quedo al lado de ella, diez minutos de pie en la medio calle vacía, mientras come (aunque lo hace con cautela, deteniéndose cada vez que escucha algo sospechoso y aguzando el oído para que nada la pille desprevenida, controlando la situación, cuidando muy bien de sí misma). Me siento un Marlowe, un Alatriste; durante esos diez minutos comprendo que da igual que no le tenga cariño ni le importe demasiado, que da igual que se aproveche de mi madre, y que nunca se atreva a entrar en casa más allá del portal: me quedo con ella aunque ni siquiera me necesite ya.
Es mi gata, y punto.

Comotopos

Un montón de estudiantes de arquitectura sentados ou arrodillados a ambos lados da calzada, mentras toda a xente de dentro dos coches e dos autobuses e das ruidosas motos que non paran de pasar os observa. Mentras moitos curiosos pasean ás súas espaldas, mirando e comentando despreocupadamente os seus debuxos, un montón de estudiantes de arquitectura aguantan estoicos, cegos como topos para todo, concentrados nun punto fixo, axenos ó curioso espectáculo que conforman ante os meus ollos distraídos que viaxaban no autobús, leendo ó azar carteles dos comercios.

TCM

Allida Valli camina en el centro del encuadre por el medio de una calle bordeada de árboles cuyas hojas agita el viento, y, durante medio minuto, mientras algunos dientes de león caen, bailando, distraídos, Joseph Cotten la espera, fumando apoyado en una carreta, al margen izquierdo de la calle, rompiendo limpiamente la simetría de la escena...
En fin, títulos de crédito, y, tras una pausa publicitaria (larga, por cierto), de nuevo créditos, esta vez de comienzo: Charlton Heston, Orson Welles, Marlene Dietrich, en una película de Orson Welles...
Se ve una bomba. Unas manos que la programan. Es un chico. A lo lejos, caminan dos figuras. El joven corre a poner la bomba en el maletero de un coche, e, instantes después, las dos figuas se suben en él, y se ponen en marcha. Después, durante dos minutos largos, la cámara sigue al coche a través de pasos de peatones y señales de STOP por las calles de un animado pueblo fronterizo, siguiendo en ocasiones también a una feliz pareja que , una y otra vez, de una manera macabra, se acercan y alejan de la bomba.
Dos planos: el largo plano fijo final de "El tercer hombre", y el plano secuencia inicial de "Sed de mal", en apenas diez minutos. Me encanta el canal TCM, la verdad. Y me encanta el cine. Y Orson Welles, coño.

"Brokeback Mountain"


Tengo la teoría de que el rodeo debe de ser visto, entre los vaqueros reales de verdad que alguna vez tienen que montar reses salvajes para domarlas o trasquilarlas, casi como un insulto, un entretenimiento estúpido de camisas satinadas y flecos. Según esta teoría, los vaqueros de rodeo serán mirados de reojo, aproximadamente como los payasos de circo, o los aspirantes a escritor, con el punto de lástima que a todos nos inspira aquel que no vive con los pies en el suelo.
Sea o no sea cierta esa apreciación, en todo caso sólo es un matiz secundario que sólo añadiría más patetismo al perfil del personaje de Jack Twist.
Porque de joven, Jack Twist es un aspirante a vaquero de rodeos que sólo participa en eventos de poca monta, así que eventualmente tiene que hacer de pastor de ovejas para ganarse la vida (ni siquiera de vacas, por cierto, de ovejas).
Cuando crece, comoquiera que el padre de su esposa (con la que se casa por accidente) es un distribuidor de maquinaria agrícola, Jack Twist deja atrás su sueño juvenil del rodeo, y se convierte en vendedor de tractores. Se deja un bigote ridículo, y viste con camisa y pantalones vaqueros siempre y usa gorro y una de esas corbatas de vaquero, aunque su trabajo es el de un oficinista.
Durante toda su vida, hasta que acaba muerto en una cuneta cualquiera, Jack Twist es un chiste andante, un  vaquero de pacotilla, un payaso de rodeo, un feriante. No es respetado ni en su casa: el suegro, que le paga todo, lo chulea como a un empleado más; la mujer lo odia, el hijo no lo aguanta...
Jack Twist es un hombre ridículo que se comporta con la serenidad de ser plenamete consciente de su ridiculez. Es un hombre al que la vida le tiene una cuenta pendiente, porque él, después de todo, siempre se dejó dirigir, apaciblemente y sin protestar; ha cumplido su parte del trato, y se siente defraudado.
Pues bien, por la sutil pero nítida, dura y a la vez cariñosa creación del personaje de Jack Twist es por lo que, según acabo de dictaminar mientras iba improvisando esto, me gusta "Brokeback Mountain", película que finalmente tampoco es más que una historia triste de amor, con lo poco que me gustan...

"Ghost world"


He vuelto a caer, es tan sencillo como eso; me ha vuelto a pasar, de nuevo he visto una película de inadaptados, y me he sentido identificado con ellos. A lo largo de las películas, la lista de personajes con los que me ha ocurrido esto es larga y rara, bendita sea: abarca desde un enano ("The station agent"), hasta un aspirante a actor con problemas psiquiátricos ("Algo en común") y un técnico en borrado de la memoria ("The eternal sunshine of the spotless mind"), por dar sólo los casos que se me vienen a la cabeza. Todos, más o menos, vienen de películas americanas inteligentes y medianamente pequeñas y simpáticas, películas sin la menor trascendencia a las que sin embargo me lanzo con pasión, intentando encontrarlos a ellos.
Son mi personaje fetiche: raros pero con estilo, cínicos y mordaces, inteligentes, ariscos... Un estereotipo, una trampa cualquiera del guión, lo sé, pero también exactamente aquello que busco, así que caigo una y otra vez, y después me quedo conforme y a gusto, y no me quejo
En todo caso, desde hace unos días, mi lista también incluye a Enid y a Rebecca, dos amigas que acaban de terminar el instituto y no tienen muy claro qué hacer con sus vidas, y mientras se lo piensan, pierden bastante el tiempo. Bueno, una se enamora, la otra busca trabajo y se hace responsable, sus vidas toman caminos distintos... en fin, nada nuevo bajo el sol.
Y sin embargo la película me encanta. Pero me gusta porque me da lo que le pido, me da un mundo fantasmal casi invisible, apenas por debajo de la coraza brillante de alguna pequeña ciudad americana prototípica, un mundo poblado de fracasados, de incomprendidos, de tristes oficinistas melómanos, y  ancianos que esperan un bus que nunca llega.
Me identifico con todos los personajes, a todos los entiendo y los aprecio, y con todos empatizo. En fin, una vez más he caído. Me reconozco débil. Por ello, pese a no contar una historia tremendamente original (¿cuál lo es, después de todo?), la película me ha gustado. Y le gustará a todos aquellos que tengan el mismo fetiche que yo. Lo dicho: es tan sencillo como eso.

Pasatempo estival (¡millor que un sudoku samurai!)

- ¿Fijácheste nesa parexa da mesa do fondo?
- Joder, canto tardan en servir un puto sandwich vegetal... ¿Qué dices?
- A parexa esa, os que tan pagando, ¿fijácheste neles antes?
- No. ¿Qué lles pasa?
- Apostaría algo a que van ir ó cine a ver unha película romántica... Vamos a ver: tu ves como ta vestida ela, ¿non?. Todo a xogo, ta maquillada... Vai arreglada, vamos. E el ten unha camiseta de manga corta e pantalóns cortos. Asi que o organizou ela.
Taban tomando unha Coca-cola, non cenando, e acábanse de ir, ás doce menos dez, xusto a tempo para ir abrazados e agarradiños hasta o cine e chegar á sesión das doce.
Bueno, e obviamente, unha rapaza que se arregla hasta para ir tomar unha Coca-cola a un bar cutre co seu mozo, escolleu unha película romántica fijo.
- Non hai sesión das doce nos Yelmo. Ademáis, un rapaz, por estúpido que pareza, si queda para ir ó cine ás doce da noite non vai en camiseta e pantalón corto, ¿non che parece?
- Non descartes a estupidez. Pero tés razón. Ademáis hai unha xarra de cerveza vacía enfrente deles, e unhas dez colillas no cenicero. Ela fuma, pero nos vinte minutos que levamos aqui sólo encendeu un cigarro...
- Joder, levamos vinte minutos esperando por un sandwich vegetal, que patético...
- Dalle, non te distraigas... Eu digo que el tenme pinta de ser un fortachón deportista sanote e sin vicios. Así que estuveron antes falando con alguén máis. Pode que un amigo de el, pode ser que o sanote e o amigo xa tuveran na cafetería e que el chamara á sua moza para que baixara tomar algo. Son as doce da noite, asi que a ela xa lle dera tempo a cenar antes de baixar, digamos, ás once e cuarto...
- Vale, pero ¿o amigo vaise despois de dez minutos, e eles quédanse na cafetería, asi sin máis? Que va, eu teño unha máis fácil: ¿qué tal si cando se sentaron na mesa xa taba a cerveza alí, e santas pascuas?
- Boh, eso non tén gracia... Ademáis, non me cadra: alguén que vai solo a unha cafetería non se senta a tomar unha cerveza na mesa do fondo e mirando de cara á parede, non é lógico. E si a parejita tuvera toda a mesa para sentarse cando chegaron, teríanse posto un enfrente do outro, para mirarse ós ollos...
- Joder, Noé, que romántico. Non creo que o fortachón sanote seña tan romántico coma ti, macho. Nin siquiera a moza. Igual é máis probable que se sentaron un ó lado do outro para meterse man máis comodamente, ¿non crees?. E igual o da cerveza non estaba solo, ¿ou?, si estuvo aquí antes ca eles, poñámoslle ás dez, igual quedara a cenar con alguén...
- Coño, ¿e atenden áparexa sin nin siquiera librarlles a mesa? Bueno, eso pode ser...
- Pode, oh. Pero da igual, admitamos a hipótesis do amigo borracho. Aínda así, ¿qué coño pintan nunha cafetería as once da noite, si non cenaron nela? Porque non cenaron nela, ¿non?
- E sobre todo, ¿qué coño pintan no Mundo Diner, si é a puta cafetería máis cutre de Lugo, que tardan media hora en servir un sandwich vegetal e unha hamburguesa?
- E nin che libran a mesa antes de atenderte. ¿Qué coño pintamos nosoutros aquí?
- Ah, ironía posmoderna. Téñoche que prestar un cómic, xa o entenderás, esta cafetería é o Taj-Mahal das falsas cafeterías dos cincuenta.
- De ironía posmoderna non se come...
- Bueno, non te me poñas negativo ahora, anda, que aínda temos que averiguar a dónde foi a parejita
- De putas foron.
- Coño, Fran...
- Mira, ó carallo a ironía posmoderna, son as doce e teño fame... Tu xa acabaches o Nestea, ¿non? Bueno, pois vamos xogar a outra cousa: ¿tu fixeches algunha vez un simpa?

"Photograph of my father in his twenty-second year", de Raymond Carver


October. Here in this dank, unfamiliar kitchen
I study my father's embarrased young man's face.
Sheepish grin, he holds in one hand a string
of spiny yellow perch, in the other
a bottle of Carlsbad beer.
In jeans and denim shirt, he leans
against the front fender of a 1934 Ford.
He would like to pose bluff and hearty for his posterity,
wear his old hat cocked over his ear.
All his life my father wanted to be bold.
But the eyes give him away and the hands
that limply offer the string of dead perch
and the bottle of beer. Father, I love you
yet how can I say thank you, I who can't hold my liquor either,
and don't even know the places to fish?




Fragmento de "La verdad de Agamenón", de Javier Cercas

"Hoy casi nadie se acuerda, pero hace años en mi pueblo se dividía a los hombres en dos tipos: los del palo y los demás. La distinción era capital. Los sábados por la noche había baile en el bar de Juan, así que la gente se ponía sus mejores galas, e iba al baile; allí, en el centro, había una columna: la llamaban el palo. Cuando empezaba la música, los que sabían bailar bailaban; los que no sabían bailar, permanecían toda la noche agarrados a la columna. Eran los del palo. Estuvieran donde estuvieran, a los del palo se les reconocía de inmediato, porque se notaba a leguas que tenían unas ganas tremendas de divertirse y una incapacidad espantosa para conseguirlo. Dado que carecían de la más remota idea acerca de cómo vivir, vivían en permanente desacuerdo con la realidad, y en consecuencia llevaban una vida amarga: no bailaban, no se reían, no cortejaban a las chicas. Agarrados al palo, miraban. (...) Los del palo saben que bailar es abolir el tiempo, y que abolir el tiempo es abolir la muerte, y que abolir la muerte es abolir la desdicha. Los del palo viven en el tiempo, que los roe; los que bailan, en un instante eterno."

Autobús

Sólo un rapaz, coa cabeza apoiada na ventana do autobús, que mira a paisaxe de fóra mentras pensa no ben que quedan nas películas as personas solas que apoian a cabeza na ventana do autobús, e miran o exterior distraídamente, pensando quén sabe qué.

¿Por qué narices hai fío musical na lavandería de Rialta?

Un rapaz solitario, concentrado nos seus pensamentos, está sentado enfrente dunha porta aberta pola que entra a única luz que hai na habitación, unha lavandería que se extende inmensa hacia o fondo, chea de lavadoras. E de súpeto, empeza a sonar un piano.
Con torpeza ó principio, as notas de quén sabe qué peza musical van subindo en intensidade e colándoselle na cabeza ó protagonista.
Con violencia, o rapaz levántase, e despois váise achegando ó fondo da sala, pasando entre lavadoras e secadoras coas tripas por fóra, avanzando entre cables e pilotos con dificultade, como quen gatexa para entrar nunha cova. Cada vez máis a escuras, soamente hai unha luz que que entra a través dunha rexa de ventilacióna ras de chan, pola que se cola tamén a música.
Agáchome con el, axeónllome sobre o piso para mirar ó outro lado da pequena gateira. Sinto a súa emoción, a súa curiosidade, a música cada vez máis intensa...
Cando miramos, no preciso segundo no que a vemos por primeira vez, a rapaza para de tocar e pasa unha folla do seu libreto musical. Despois, estira os dedos, e comeza de novo. Desfaise o embruxo para min, que me levanto e miro hacia atrás. A lavandería paréceme pequena, as máquinas vense ordenadas e tranquilas, e non dan medo, a luz que entra por pequenas ventanas no alto das paredes fai que a estancia se vexa clara e diáfana.
A dicir verdade, o único que hai fóra do normal é un rapaz axeonllado, mirando por unha pequena gateira no chan, completamente hipnotizado. Quén sabe qué pasará pola súa cabeza.

"La vida es un milagro"

"La vida es un milagro" asusta durante la primera hora por exagerada, vodevilesca y esperpéntica, consigue mantener la atención (la mía al menos) gracias a dos factores: por una parte, ciertas pinceladas del guión, como la historia de la mula suicida (en el medio de un marasmo sin sentido de fiestas orgiásticas, borracheras y fútbol); y por otra, y sobre todo, por la música, que te mantiene sentado y atento y aún con una media sonrisa en la boca, de algún modo confiado en que la chispa acabará por surgir.
Y de repente aparece ella, obrando el milagro del título. Ella (Natasa Solak), maravillosa joven rubia de sonrisa fácil, hace que todo encaje, tanto en la vida del protagonista como en la película misma. Llena con su presencia las dos horas finales, que pasan limpias, llenas de sonrisas simpáticas, amor sincero, poesía extraña, y música preciosa, además.


"Familia rodante"

"Familia rodante" es una película coral que utiliza el viaje de una familia entera (abuela, hijas, yernos, nietos, bisnieta, una amiga de una de las nietas, y el novio de otra) en una caravana, para narrar multitud de pequeñas historias (un hombre acosando a su cuñada, una joven y su ¿violento? marido, el triángulo amoroso entre dos de los nietos y una amiga...)
Para mí, cae en el gran peligro de las películas corales: las historias están poco desarrolladas, se quedan en apenas unos rasgos y éstos no son muy originales (el amor adolescente parece sacado de una serie española). Tambien es cierto que no era el tipo de película que me esperaba (es argentina, yo creía que iba a ver "El hijo de la novia II"), y que ya llevo demasiadas películas a cuestas, así que tengo que ser maniqueo y todo lo que no sean verdaderas maravillas se me antojarán simplemente pasables.
Así pues, como siempre os advierto, no me toméis muy en serio. Pero me ha parecido bastante mediocre

"El secreto de Vera Drake"


Quizá fue porque vi la película sin gafas, quizá porque era en versión original, y uno, aunque presume de tener quinto de la Escuela Oficial de Idiomas, se siente más seguro leyendo los subtítulos (tengo la teoría de que el kurdo es igual que el islandés, pero creo que no es momento de explicarla); pero debo confesar que, hacia el final de la película, una pequeña y poco importante lágrimilla despistada se me cayó del ojo izquierdo.
Veía venir "Vera Drake", la tenía marcada en el calendario, como un nuevo duelo a mi moral, tras "La Dama de Honor", pues narra la historia de una madre que en sus ratos libres practicaba abortos. De hecho, la frase promocional es "Madre. Esposa. Asesina"
Sin embargo, la posición en contra del aborto está tan mal defendida (apenas tres frases del hijo mayor, que quiere demasiado a su madre como para decirle lo que piensa tan duramente como querría; y de la cuñada, que es, a la postre, el personaje más antipático de la película), y Vera Drake parece tan buena, y se empatiza tanto con ella, que la película se ve reducida a un dramón sobre una mujer castigada injustamente, la historia de alguien muy bueno a quien le pasa algo muy malo.
Además, me ha parecido que las tramas secundarias, como la relación entre el marido y su cuñado, o su bendito yerno, están muy poco desarrolladas, que daban para más, y que la película se centra mucho en Vera Drake.
Bien, esa es toda la crítica negativa que se le puede hacer (con el añadido de que estos aspectos negativos que encuentro son muy probablemente pretendidos por el propio guionista), pero también hay que decir que, en su limitación, "Vera Drake" emociona.
Sobre todo Imelda Staunton, la protagonista, a quien se le cae el mundo a los pies al darse cuenta de que le arruína la comida de navidad a su familia, a quien destroza el hecho de que una de las chicas a las que "ayudaba" (en inglés usan el phasal "help out": es incluso gráfico) estuviese a punto de morir, a quien le da miedo el sonido de la maza del juez, cayendo tras dictar éste la sentencia de la fianza...
Bien, esto es lo que me ha parecido a mí; si la véis vosotros, más reposadamente, en casa y tal, quizá le encontréis mil matices más, pero lo que sí es seguro que encontraréis en ella es un drama que os va a emocionar.

"Kitchen stories"

"Kitchen Stories" es una gozada.

Esta tendría que ser la conclusión final del texto, o incluso el clímax narrativo si me hubiese venido un ataque de inspiración, pero he preferido colocarla al principio, porque es lo más importante que voy a decir (salvo ataque de inspiración, poco probable). Una vez he dejado clara esta idea, vuelvo sobre mis pasos al que debería ser el principio del texto:
Existen algunas películas (por ejemplo las de Aki Kaurismäki, de quien recomiendo "Un hombre sin pasado"), que se basan casi sólamente en la sencillez de sus personajes, en el sinsentido de lo cotidiano. Caminan por una línea delgada, y pueden aburrir al espectador cuando dan exactamente lo que prometen y realmente no pasa nada (como "Whisky", que huele a naftalina), pero cuando salen bien, son mi tipo de película favorito.
En fin, "Kitchen Stories" nos lleva a un pequeño pueblo de Noruega, donde la eminente Sociedad Nacional Sueca de Ciencia Doméstica (Escrito Así, Con Muchas Mayúsculas) va a realizar un estudio sobre los movimientos de los hombres solteros noruegos en la cocina, a fin de optimizar esfuerzos, racionalizar recursos y, con la necesaria experiencia empírica, implementar una reorganización del mobiliario de las habitaciones. Sinergia.
(Aclaro que la palabra sinergia sobra completamente, lo que la SNSCD pretende es diseñar cocinas eficientes. Pero me parecía que un párrafo de charlatanería empresarial de esa quedaba cojo sin mencionar la palabra sinergia. Continuemos, en todo caso).
Para tal fin, quince observadores suecos (iguales) viajan a Noruega en sus quince coches iguales, arrastrando sus quince caravanas iguales, dispuestos a la labor de, sentados en unas sillas de umpire, anotar meticulosamente los movimientos de cada uno de los quince solteros que se presentaron voluntarios al experimento.
No pueden entrar en otra habitación de la casa que no sea la cocina para no inmiscuírse en la intimidad del soltero, pero tienen que poder entrar en ella en cualquier momento para conducir su experimento con libertad, aunque es estrictamente necesario que hagan su vida en la caravana, a fin de no interferir en la objetividad del mismo, y por ese motivo tampoco, bajo ningún concepto, pueden hablar con los objetos a estudio...
Bueno, como podéis imaginar, de esa lista de prohibiciones a las borracheras, las discusiones sobre energía nuclear y patatas o sobre la importancia mercantil de la pimienta, y la sinergia en general, hay sólo un paso.
La ventolera ha sido pequeñita, pero me arrepiento de haber metido la palabra sinergia con calzador. En todo caso,  lo importante ya lo había dicho al principio.

"Las tortugas también vuelan"


Habitualmente, las películas iraníes o irakíes son pseudo-documentales que cumplen una función de denuncia de injusticias, pero que no sirven para otra cosa que asustarse, o conmoverse, o cargarse de razón, y no tienen entidad como películas.
Hasta ahora, había supuesto que tenía cierto sentido, que la preocupación por los diálogos, la fotografía y esos conceptos estilísticos es propia de... en fin, de sociedades más acomodadas, no sé cómo decirlo de una manera políticamente correcta.
Sin embargo, "Las tortugas..." me ha demostrado que estaba equivocado, al menos al generalizar. Porque ésta tiene un gran argumento, cuenta una historia que trasciende al contexto en el que se sitúa, y la cuenta bien: se articula en torno a una chica que tiene que convivir con su hijo bastardo, producto de una violación, y que supera esa carga con enorme rabia y tristeza, huyendo del mundo y de todos los que pretenden ayudarla.
Narra también las historias de dos héroes inesperados, que tienen que asumir responsabilidades que no deberían corresponderles a ellos, y trata, en definitiva, de la dignidad en la lucha contra un mundo adverso.
La crítica existe, pero no tiene especial relevancia: no está presente en discursos panfletarios, no se muestran imágenes de gran crueldad... Aparece de una manera más subterránea, pero demoledora: todos los protagonistas son niños, con miedos de niños, y lloros y bromas de niños, moviéndose entre restos de tanques vacíos, minas olvidadas, y casquillos de balas disparados entre adultos, adultos que ya no están.

"La dama de honor"


Cuando volvíamos del cine, mi padre empezó a exponerme una idea suya, explicándose tan mal como pudo (en eso nos parecemos): piensa que hay películas que te hacen mejor, y películas, o libros, o historias, que te vuelven peor. (Bueno, la idea no era tan simple, pero ya digo que me suelo explicar mal). El caso es que cuando sales del cine de ver "La dama de honor" estás más asqueado de la vida, más temeroso, más desconfiado.
A la película, basada en una novela de Ruth Rendell, se le nota la herencia directa de Patricia Highsmith, sobre todo en su intención (lograda) de perturbar, de hacer entrar la amoralidad del criminal por una rendija cualquiera de la vida cotidiana.
La película narra la relación entre un jove formal, trabajador, responsable hermano mayor, con una extraña chica (magnética Laura Smet, más guapa a cada plano que pasa).
Él la deja hablar mientras la observa, la deja mecerlo, hipnotizarlo, va simpre un paso por detrás. Por eso cuando ella le pide que mate a alguien como muestra de amor lo deja tan turbado. Tan turbado como a nosotros, que la hemos observado mientras hablaba, que le hemos dejado mecernos, hipnotizarnos, que fuimos siempre un paso por detrás.


"Whisky"


"Whisky" es un armario que lleva cerrado mucho tiempo. Huele a viejo, a naftalina y a humedad. Es una película triste, es una fábrica destartalada, un coche que no arranca y un hombre amargado. No me gusta.