domingo, 24 de abril de 2011

Coma un truco de ilusionismo

- Pois tiña a habitación moi desordenada, entre outras cousas aínda tiña a maleta pequena aberta encima da alfombra desde que chegara da Coruña; e taba no medio e medio da habitación. E as outras dúas tamén andaban inzadas por ahí, creo que unha puxéchesma tu cando volviches de Brasil, e aparte había roupa na silla e encima da cama, e máis apuntes e tal.
Así que me deu por organizar algo e empecei polas maletas, que eran o que máis molestaba.
Collín a maleta pequena, vacieina e pecheina e abrin a mediana e metinlle a pequena dentro e despois pecheina tamén; e collín a maleta mediana coa pequena dentro e metina ou metinas na grande e despois pechei a grande e collina ou collinas e igual lle din unhas voltas á roda da contraseña e deixei a maleta nunha esquina, onde non molestase, e despois púxenme a recoller a roupa da cama
- ¿Cómo que igual lle diches unhas voltas á chisma da contraseña?
- O caso é que hoxe iba colle-la pequena...
- Coño, Noé...
- ¿Sabes cál é a clave?
- ...

Pasou unha estrela fugaz

De entre os blogs ós que estou suscrito hai soamente dous que non son nin de amigos, nin moi seguidos ou de referencia; é decir, que non teño ningunha razón en concreto para seguilos: basicamente, son personas normales, anónimas e perfectos extraños para min, pero un día coleime nos seus blogs sin que me vise naide e, como tampouco faigo muito ruído, eles siguen coas súas cousas e aínda non se deron conta de que tou alí.
A un cheguei por unha ventana fai uns tres anos, seguindo un link que se olvidaron medio adormecido na páxina da SER. Ao outro levoume Google o 26 de maio de 2008 cando estaba tratando de encontra-la cita exacta dunha viñeta do "Caderno de viaxe" de Craig Thompson.
O autor dun deles é un avogado madrileño dunhos 35 anos. Os do outro son dous irmáns, unha deles posiblemente informática, e poderían ser madrileños ou non, ter 35 anos ou igual 30. O avogado entrou na carreira diplomática fai un tempo e pode que esté destinado en Liberia e que sexa por eso que xa non escribe.
Os irmáns, sin estar na carreira diplomática, tamén levan unha boa ración de viaxes: viviron en Dublín e Berlín e viaxaron moito pola India, pero nunca deixaron constancia no seu blog de ter pisado Liberia.
Quere decirse con esto que non teñen por qué coñecerse de nada, que seguiron camiños moi distintos e moi separados na vida, e que é probable que o único vínculo existente entre eles na inmensidade sideral sexa eu.
Quere decirse con esto, tamén, que a miña maneira de chegar a eles foi o suficientemente errática como para que tivese chegado a calquer outro punto do espacio no seu lugar, e que as razóns polas cales me suscribín a eles non teñen ningunha lóxica; e que, por tanto, é unha demostración milagrosa, un feito único e sensacional coma unha alineación planetaria, que teña sucedido esto

sábado, 23 de abril de 2011

El armario de mi habitación (I...)

Mi habitación en la casa de la aldea estaba amueblada de sobras y restos. Tengo la sensación de que crecí demasiado inesperadamente y la cuna se me quedó pequeña, y entonces tuvieron que armarme una habitación infantil a toda prisa.
Así que me pusieron una cama de matrimonio que había venido de casa de mi tío, y con cinco años podía nadar dentro de ella durante horas sin llegar a los bordes, podría haberme echado a bucear bajo las mantas y nadie me hubiese encontrado nunca; una estantería que ya entró en la habitación llena de  patos de porcelana, postales de santos y un crucifijo roto de latón, y una mesilla con las escrituras de la casa en el cajón; pintaron las paredes de azul celeste, vistero la cama con un edredón del Depor, me colocaron sobre él coronando el pastel, y se quedaron satisfechos pese a que nada tenía sentido.
Lo único que no había venido de otra habitación, sino que había estado siempre allí, era un armario de roble, enorme y oscuro, tan pesado que el día que lo trajeron a casa fueron necesarios cinco hombres para ponerlo en su sitio, y echó raíces y llevaba allí décadas, viendo sucederse en su habitación generaciones de mi familia hasta llegar a mí, y aún después resistiría el futuro de la humanidad desde la misma habitación.
Mi madre no me dejaba curiosear dentro del armario. Estaba lleno de pesadas mantas de cama de matrimonio que acumulaban polvo año tras año, y de cosas sucias y trastos viejos, y de arañas y cucarachas, incluso es posible que alguna rata hubiese entrado en él haciendo un agujero en el tablón del fondo y ahora reinase en sus rincones oscuros. Por si fuera poco, un día mi prima me contó que, antes incluso de que mi madre naciese, mis tías se habían cortado una trenza cada una y las habían escondido dentro del armario.
Misterio y suciedad, esas eran las sensaciones. No sé si tenía realmente miedo o jugaba a tenerlo, pero finalmente poco importaba: convivía con el armario tocándolo lo menos posible; si necesitaba coger algo de él, una camiseta vieja por ejemplo, abría la puerta cuanto podía para que entrasen bien a luz y el aire, agarraba la camiseta lo más rápido posible con la piel de gallina en el brazo, y cerraba bruscamente. En las noches de verano se oían crujidos y yo tenía la sensación de que era la madera del suelo rompiéndose bajo el peso del armario, de que podría caérseme encima y tragarme, de que podría abrir un agujero en el suelo por el que se volcaría la cama conmigo dentro. Se oían crujidos y yo pensaba en una rata mordiendo la madera hasta abrir un pasadizo por el que bajar al suelo y meterse en mi cama enorme cuyas fronteras desconocía. Misterio y suciedad.
Y ahora hemos vuelto a la casa después de años, a hablar cara a cara con nuestros recuerdos. Mi madre me puso en la mano un bote de limpiamuebles, un par de guantes de látex y un trapo hecho con una camiseta vieja y, con tan poca armadura, me mandó a enfrentarme contra él.
Saqué de los estantes todas las mantas, todas las sábanas y los edredones; y recuperé el vestido de novia y los zapatos de mi madrina, y los metí en una bolsa para devolvérselos; tiré mucha ropa de cuando era niño, y desmonté los cajones de sus raíles y los volqué sobre una sábana extendida en el suelo y los aparté a un lado, y después vacié también el enorme arcón que le sirve de fondo, que estaba lleno de ropa de cama y mantas.
El armario se quedó por fin vacío, la madera desnuda. ¿Habéis leído ese cuento de Quim Monzó? En el que acaba picando las paredes, tirando los tabiques, arrancándose la piel... Yo quería hacer algo así, no detenerme en la superficie. Desmonté las baldas, levanté el tablón que tapa el arcón y luego saqué el arcón entero. Incluso desarmé una puerta, lo habría partido con un hacha para pegarlo después de haber podido, lo habría quemado para moldearlo de nuevo con sus cenizas.
Pero sólo tenía el bote de limpiamuebles, los guantes de látex y la camiseta vieja, así que me conformé con limpiar lo mejor que pude: pasar el trapo húmedo bien por todas las esquinas, sacudir el polvo y el serrín y después ir a por una escoba y barrer el suelo.
Para cuando hube acabado estaba ya anocheciendo. Antes de irme vi el último rayo de sol reflejarse en el suelo bajo el armazón vacío del armario. Me sentí más o menos satisfecho. Tendré que conformarme con eso.

viernes, 15 de abril de 2011

Era un home valente. E probablemente estivese tolo.


En 1933, Maurice Wilson despegaba de Londres na avioneta Ever Wrest disposto a realizar un voo en solitario a través de medio hemisferio ata chegar ó Tibet. De conseguilo, a súa travesía sería unha fazaña digna dos mellores aviadores da época, pero para el era soamente o principio do camiño: unha vez alí pretendía aterrizar a media altura do Everest e atacar en solitario o cumio da montaña, converterse no primeiro home no teito do mundo, triunfando onde todos antes ca el fracasaran.
Wilson tiña o brazo esquerdo practicamente inmóbil por feridas de guerra, nunca antes escalara nin coñecía os rudimentos técnicos básicos do montañismo nin tiña a equipación necesaria; tampouco tiña prácticamente experiencia de voo, aínda que na súa corta vida de piloto conseguira que o Air Ministry inglés lle impuxera unha prohibición de volar, e por si tódolos anteriores non fosen suficientes impedimentos, pretendía levar a cabo as súas dúas fazañas consecutivas mentras, esencialmente, se mataba de fame de maneira planificada e sistemática.
Probablemente estivese tolo, pero era un home valente.
Entrara no exército ós 18 anos como soldado raso e durante a Primeira Guerra Mundial fora ascendendo rapidamente no rango ata licenciarse ós 21 con grado de capitán e medalla ó valor. Despois da Guerra pasara varios anos navegando sin propósito polo mundo, arrastrando unha crecente depresión e deixando tras de sí unha serie de fracasos sentimentais e empresariais, ata que finalmente, encontrándose en Australia sin ningún propósito na vida, decidiu que era momento de volver á casa.
O viaxe en barco dende Australia a Inglaterra durou varias semanas, nas cales trabou relación cos mariñeiros hindúes do barco, que pasaban as súas horas de descanso en xaxún e meditando en silencio. Desencantado do mundo como estaba, as prácticas destes mariñeiros fascinárono e cambiáronlle a vida: comezou a interesarse polas relixións orientais e a incorporaro as liturxias hindúes á súa propia rutina, formando unha mezcla propia entre o a súa herdanza cristiá e o hinduísmo.
Chegou a Inglaterra enfermo de tuberculose e, para desesperación da súa familia, insistiu en que se curaría mediante oración e meditación, e negouse a recibir tratamentos médicos. Durante os tres anos seguintes a súa vida consistiu nunha loita de ida e volta: era internado pola súa familia en hospitais ou clínicas de repouso cando estaba moi débil e escapa delas non ben gañaba algo de forzas.
Finalmente, en 1932 fugouse da súa casa. Estivo en paradeiro descoñecido durante dous meses, pero cando volveu á capital inglesa viña cheo de ánimos. Explicoulles que recibira o segredo da sanación mística dun misterioso gurú en Westminster, e que trala revelación fixera un viaxe iniciático a Gales, en donde rezara e practicara un estricto xaxún durante 35 días, tralos cales comparecía ante eles curado e pletórico de forzas.
Afirmaba que o seu método recuperaría a enfermos terminais despreciados pola medicina occidental, e decidiu dedica-la súa vida a espalla-la noticia das súa fé.
Durante aquela época, o Everest  (o "terceiro Polo") era obxecto dunha pasión mediática semellante á que acompañara a conquista do Polo Sur dúas décadas antes. O Alpine Club e a National Geographic Society levaban anos financiando sucesivas expedicións cos mellores aventureiros do Reino para tratar de chegar á cima, e cada unha delas enchera as portadas de tódolos diarios da nación. As figuras de Irvine e Mallory, que morreran subindo ou ben baixando o Everest no 1924, entraran xa no panteón dos heroes nacionais á altura de Scott e os seus compañeiros.
Wilson decidiu aproveitar aquela moda para o seu beneficio: conquistaría o Everest para que o mundo vese de qué eran capaces os seus métodos.
Os seus preparativos foron esperpénticos e escasos. Comprou unha avioneta de segunda man e empezou a tomar clases, pero era tan mal alumno coma paciente e, aínda que finalmente acabou por obte-la licencia de piloto, foi despois de moitos aterrizaxes forzosos e exames suspendidos. Este retraso, que debeu de exasperalo, deixáballe sin embargo moito tempo libre, fóra das clases, para ocuparse do problema da escalada.
Sería xeneroso decir que o fixo: sin ter comprado equipación especial nin manifestado a máis mínima intención de aprende-los procedementos básicos da escalada, tras un mes de acampada no Lake District (no que se encontra o pico Scafell, ó que os seus case 980 metros de altura lle conceden o rimbombante título de montaña máis alta de Inglaterra) declarouse preparado para o reto do Everest.
Fixo antes un último preparativo, probablemente pensado máis que nada para atraer publicidade á súa causa: un domingo pola mañán lanzouse en paracaídas sobre Londres, e aterrizou tranquilamente en Hyde Park, ante a sorpresa dos paseantes. O interés da nación comezou a volcarse naquel excéntrico fillo de muiñeiro que, co seu extraño misticismo e a súa escasa preparación, pretendía triunfar onde fracasaran Irvine e Mallory.
Así que, cando a finais de Abril do 1933 Maurice Wilson despegou na avioneta Ever Wrest, fíxoo con periodistas cubrindo o acto, e un numeroso público que fora a despedilo ó aeroporto. Por desgracia estrellou a avioneta nun prado en Fairfield menos dunha hora despois.
O aparato non sufriu grandes danos e puido ser arranxado, pero a noticia chegou ata o Air Ministry, que lle prohibiu volar porque era un accidente con alas e constituía un peligro, como mínimo, para sí mesmo.
Claro que nin siquiera unha prohibición por parte do goberno iba a frenalo. Tres semanas despois, o avión estaba reparado e Maurice Wilson, místico, ferido de guerra, sin idea de escalada, piloto aficionado como muito, inaugurou a súa nova condición de prófugo da xusticia despegando outra vez na (recién parcheada) avioneta Ever Wrest en dirección á gloria.


REFERENCIAS:
"Wing and a prayer", revista Climbing
"Sublimar lo imposible", Mauricio Fernández del Castillo

martes, 12 de abril de 2011

Leve desvelo

Cuando le pides a alguien que se defina a sí mismo (por ejemplo, en una entrevista de trabajo), una de las primeras cosas que te contestará es que es una persona simpática. Luego vendrán otras: será también responsable, amante de la lectura y los viajes, y etc. Es la respuesta protocolaria, todos la conocen y nadie le da la menor importancia.
La cuestión es que se han proclamado simpáticos, entre otras cosas porque es lo que se dice, pero si se lo han planteado un poco más a fondo les habrá cruzado la cabeza un recuerdo fugaz y borroso de gente riendo sus chistes, de esa sensación de satisfacción cuando tienes una ocurrencia, y habrán decidido al instante que sí, que son simpáticos, probablemente sin darse cuenta de que les gusta el humor que tienen, porque es el que les hace gracia, y viceversa; y tienen ese humor porque es el que les gusta a sus amigos, que lo son entre otras cosas porque comparten su mismo humor.
Reconozco que el párrafo me ha quedado embrollado, pero estoy escribiendo con prisas y no he sabido hacerlo mejor: tuve que perseguirlo a la carrera, tropezándome, mientras se me escapaba una y otra vez trazando espirales que iban y venían y se alejaron para volver de nuevo, ahora mismo, al punto de origen, al hecho fundamental del asunto, que es una verdad tautológica, un cogito ergo sum, sota caballo y rey: que todo el mundo se resulta simpático a sí mismo, que soy simpático porque pienso, soy simpático porque existo. Es una perogrullada, ¿no?
No lo he leído en ningún sitio, pero parece cierto. Parece una verdad. Pero no sé qué hacer con ella. Es decir, aparte de escribirla aquí.
Es curioso, no hace ni dos semanas Lucía me preguntó por qué escribo, y no supe qué contestarle (es decir, le dije que no lo sabía, que no tenía ninguna razón buena para hacerlo); y ahora, tras almacenar en la cabeza durante años esta idea o intuición de idea, le estoy dando sin querer la mejor contestación que podía haberle dado.  Estoy sentado frente al ordenador improvisando este texto a salto de mata (y mira que he tenido años para meditarlo), Lucía, sin ninguna razón buena para hacerlo, porque son las tres de la mañana y todo es extremadamente urgente.
Porque tengo la idea o la intuición de la idea de que necesito escribirlo, porque no lo he leído en ningún sitio, y puede que no se le haya ocurrido a nadie. Y necesito darme prisa en escribirlo antes de que sea mentira, antes de darme cuenta de que me equivoco; o antes de darle tantas vueltas que la idea se acabe secando. Tengo que escribirla para dejarla quieta y fija y ponerme a pensar en cualquier otra cosa y finalmente dormir.
Porque no hace más que ir y venir, y el caso es que a lo mejor exagero, a lo mejor me esté dejando llevar por una idea atractiva, pero tengo la intuición de que hay algo que no me cabe en la cabeza y que tiene que ver o que va por ahí.
¿Soy realmente inteligente, o sólo tan inteligente como soy capaz de cuantificar? Desde luego, conozco a gente más inteligente que yo, aunque no sé cuánto más y creo que no mucho. ¿Acaso en realidad el problema es que noentiendo inteligencias mayores a la mía?
Me viene a la cabeza (fugaz y borrosamente) una teoría que dice que no se produce empatía entre gente cuyo coeficiente intelectual difiere en un 5%, o en 5 puntos o algo así. Es lo mismo, ¿no? Soy tan inteligente como mis amigos porque mis amigos son tan inteligentes como yo. Otra vez, me resulto inteligente a mí mismo, soy inteligente porque existo.
A estas alturas, incluso yo que estoy en el medio de la vorágine, me doy cuenta de que me he dejado seducir por la idea, y me he alejado a millas de donde había empezado. Lo cual supongo que está bien, porque escribo desde el principio sin saber a dónde voy a llegar, escapando de algo mientras estallan en el cielo fuegos artificiales, como arañas azules entre las estrellas & etc.

domingo, 3 de abril de 2011

Fragmento de "El peor viaje del mundo", de Apsley Cherry-Garrard

"Y le diré una cosa: Si tiene usted el deseo de saber y el poder para hacerlo realidad, vaya y explore. Si es usted un hombre valiente, no hará nada; si es un hombre miedoso, es posible que haga mucho, pues sólo los cobardes tienen la necesidad de demostrar su valor. Hay quien le dirá que está chiflado, y casi todo el mundo le preguntará: "¿Para qué?". Y es que somos una nación de tenderos, y ningún tendero está dispuesto a cuestionarse una investigación que no le prometa un rendimiento económico antes de un año. Así que viajará usted prácticamente solo con su trineo, pero quienes le acompañen no serán tenderos, y eso tiene gran valor. Si hace usted su correspondiente Viaje de Invierno, obtendrá su recompensa., siempre y cuando lo único que desee sea un huevo de pingüino."